Erkeklerde en sık görülen kanser çeşidi olan akciğer kanseri, kadınlarda da sigara kullanımının artmasıyla beraber giderek daha sık görülmektedir. Dünyada en sık 50-70 yaşlar arasında görülmekle birlikte 35 yaşından sonra risk artmakta ve kadınlarda erkeklere göre çok daha hızlı bir yükseliş göstermektedir. 25 yıl önce bu kanser türü her 11 erkeğe karşılık 1 kadında görülürken, günümüzde neredeyse her 2 erkeğe karşı 1 kadında akciğer kanseri saptanmaktadır ve bunun en büyük nedeni artık kadınların daha çok sigara içiyor olmasıdır. Büyük oranda sigara kullanımına bağlı olarak geliştiğinden aynı zamanda önlenebilir tek kanser türüdür. Side Anadolu Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Döndü Güneylioğlu Akciğer Kanseri ile ilgili sorularımızı yanıtladı.

Akciğer Kanserine Neden Olan Faktörler Nelerdir?
Akciğer kanseri gelişiminde en önemli risk faktörü yüzde 90 oranında sigaradır. Sigara içen birinin akciğer kanserine yakalanma olasılığı, içmeyen birine göre yaklaşık 20 kat artmaktadır. İçilen sigaranın “light”, yani düşük katranlı olması kanser riskini azaltmadığı gibi sigaraya başlama yaşı ne kadar küçükse, içilen süre ne kadar uzunsa ve günlük tüketim ne kadar fazlaysa, kanser riski de o oranda artış göstermektedir.
Hiç sigara içmediği halde akciğer kanserine yakalanan her üç kişiden biri, pasif içicidir. İçilen her 5 sigara, içmeyenlerin 1 sigara içmesine neden olmaktadır.
Sigaranın yanı sıra pipo ve puro içilmesi, çevresel ve mesleki faktörler, hava kirliliği, ailede akciğer kanseri olması, sebze ve meyveden fakir, hayvansal yağlardan zengin beslenmek de akciğer kanseri gelişiminde rol oynamaktadır.

İnşaat endüstrisinde, su boruları, fren balatası gibi endüstriyel alanlarda ve ısı yalıtımında kullanılmakta olan asbest de akciğer kanserine neden olabilmektedir. Nikel, Radon, Krom, Asit dumanı, Kadmiyum, Alüminyum, Berilyum gibi maddelerin kullanıldığı sanayi çalışanlarında da akciğer kanseri daha sık görülmektedir.
Diyetin Etkisi:
A vitaminin akciğer kanseri gelişimini önleyici etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu vitamini bol miktarda alanlarda akciğer kanseri gelişme riskinin %50 azaldığı bildirilmektedir. Sigara içen insanlarda A vitamini düzeyi azalmaktadır, onun için sigara içenlerin daha fazla A vitamini almaları gerekmektedir.
C vitamininin de olumlu etkisi olduğu düşünülmektedir. E vitaminiyle ilgili yeterli çalışma yoktur.
Akciğer kanseri belirtileri nelerdir ?
Akciğer kanserinin erken safhaların da çok az bulgu vardır. Pek çok bulgu hastalığın ileri döneminde ortaya çıkar.
Genel belirtiler: Öksürüğün yoğun ve inatçı olması, İnatçı göğüs, omuz ve sırt ağrısı, Balgamın miktar olarak artışı ve renginin değişmesi, Balgamda kan bulunması, İnatçı ses kısıklığı, Sigara İçmeyenler ve içenlerde iki hafta dan daha uzun süre öksürük, Tekrarlayan zatüree ve bronşit atakları.
Diğer belirtiler
Halsizlik , iştah kaybı ve yayılmasına bağlı olarak ortaya çıkan belirtiler.
Akciğer kanserinde tanı ve evreleme
Hastalarda ayrıntılı bir öykü ve fizik muayenenin ardından tanı için atılacak ilk adım standart akciğer grafisi çekilmesidir. Akciğer grafisinde tümör ya da tümör ile ilişkili olabilecek diğer görünümlerin saptanması halinde atılacak 2. adım genellikle akciğerin bilgisayarlı tomografisinin çekilmesidir. Bilgisayarlı tomografi görülen lezyon hakkında detaylı bilgi verdiği gibi standart akciğer grafisinde görülemeyecek kadar küçük olan diğer lezyonların görülmesini sağlar.
Akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografi ile görüntülenen tümörde balgam, plevra sıvısı sitolojisi, bronkoskopi veya iğne biyopsisi gibi yöntemlerle hücre tipi tanısı da konulduktan sonra elde edilen sonuca göre evreleme çalışmalarına başlanmalıdır. Kanserde evreleme hastalığın seyri ve uygulanacak tedavi yönteminin belirlenmesi açısından son derece önemlidir ve mutlaka yapılması gerekir.
Akciğer kanseri tedavisi
Akciğer kanseri uygun dönemde yakalandığında tedavi edilebilir bir hastalıktır. Tümör tespit edildikten sonra evrelenir ve evresine göre tedavi yaklaşımı uygulanır. Kesin tedavi cerrahi olarak tümörün çıkarılmasıdır. Kemoterapi, radyoterapi(ışın tedavisi). Bazen birlikte de uygulanabilir.
Akciğer kanserinden korunma ve erken tanı
Akciğer kanserinden korunmanın en etkin yolu sigarayı bırakmaktır. Bunun dışında endüstride kullanılan bazı metal ve kimyasal maddelere karşı tedbir alınması, hava kirliliği ile mücadele, radyasyon maruziyetinden kaçınma, korunma önlemleri olarak sayılabilir.
Dengeli beslenme ve erken teşhis için düzenli doktor kontrolü önerilir. Yılda bir kez akciğer grafisi çekilmelidir.